Blogs,  Fotografie

Zwart- wit fotografie

‘Black and White’

Zwart- witfotografie, iets heel anders en eerlijk, iets wat ik zelf eigenlijk maar zelden doe. Waarom eigenlijk vroeg ik mij op een zeer moment af?

Tijdens één van de fotografieavonden bij Fotoclub de Ontspanner kregen wij het bezoek van fotograaf Tim Peperzak die een presentatie gaf over zijn werk. Tim heeft zich al vanaf het begin van zijn fotografie gericht op de zwart- witfotografie en had al snel door dat hier zijn grootste passie lag. Hierbij en bij straatfotografie, want het was het fotograferen van mensen dat hem het meeste raakte. In zijn werk zoekt hij naar het zien van de echte mens, iets dat veel mensen liever verborgen laten wanneer zij een dikke lens op zich gericht zien. Tijdens zijn presentatie toonde hij ons een aantal van zijn werken, waaronder portretten die hij had geschoten. Door een aantal werd ik geraakt door de emotie die ik terugzag in deze beelden en ik vond het wonderbaarlijk dat een beeld zoveel met je kon doen.

Zoals Tim zelf op zijn website zegt: ‘Een goed beeld zegt meer dan duizend woorden’. Ik kan niet anders dan dit volledig beamen…

 

 

Met een vader als fotograaf werd het vak van fotografie bij Tim er van jongs af aan al ingegoten. Hij groeide op met het leren kijken naar de wereld op een manier hoe de meeste mensen dat niet doen, namelijk met oog voor details die juist het verschil kunnen maken tussen een doorsnee foto of een foto die je blijft achtervolgen, eentje die blijft hangen.

Zijn komst en presentatie was voor de leden van de fotoclub inspirerend, omdat het een geheel nieuwe kijk liet zien op de zwart- witfotografie. Zo is het juist bij de zwart- witfotografie dat bepaalde beelden een stuk krachtiger en rauwer worden, in vergelijking met een kleurenbeeld. Juist doordat de kleur niet afleidt worden compositie, vormen en lichtinval extra belangrijk bij een zwart- witfoto. Je gaat terug naar de basis, namelijk het onderwerp en de bekende regels binnen de fotografie.

 

HOE HET WERKT

Wanneer je in een foto de kleur weghaalt (zogezegd) zal ons menselijk oog automatisch gevoeliger worden voor de lichtintensiteit die het beeld laat zien. De zwart- witfotografie gaat over slechts twee basissmaken, namelijk zwart en wit en de lichttonen die zich hiertussen kunnen voegen. Ons oog zal bij het bekijken van zo’n foto steeds op zoek gaan naar het contrast en wanneer je dit weet kun je als fotograaf je foto precies zo bewerken dat je de kijker op de gewenste manier laat kijken naar wat jij met die foto wilde bereiken. Hele lichte of juist heel donkere contrasterende gebieden trekken de aandacht.

Wanneer je in zwart- wit landschappen vastlegt zul je merken dat een zacht licht van de ochtend of avond (het fotografische ‘gouden uurtje’) ervoor zorgt dat je met nabewerking meer tijd nodig zult hebben om de contrasten duidelijk te maken. Contrasten horen nu eenmaal niet bij dit zachte licht. Tegelijk is het te sterk aanzetten van de contrasten ook dodelijk voor een mooie foto en moet je er ook voorzichtig mee zijn. Het baart echt oefening om hierin aan te gaan voelen hoe ver je kunt gaan, maar oefening baart ook zeker kunst.

 

 

PORTRET IN ZWART EN WIT

Wat ik zelf heb gemerkt is dat met name portretten in zwart en wit erg verrassend kunnen uitpakken. Het zwart en wit laat niet veel aan de twijfel over en toont alles in een (vaak) hard licht. Juist wanneer je de contrasten wilt versterken zul je zien dat alle lijntjes op het gezicht zichtbaar worden en dat is met name bij het fotograferen van oudere, doorleefde gezichten een zeer dankbare eigenschap. Het beeld gaat leven en dit levert dan ook vaak indrukwekkendere platen op dan wanneer je die in kleur zet.

 

 

Tegelijk kun je door het zwart en wit ook juist zaken verbloemen, bijvoorbeeld een vettige huid met acné en veel ongeregeldheden. Vlekjes, schaduwen die je liever niet op beeld wilt, lijntjes en putjes, al datgeen dat we liever niet willen zien in ons gezicht kun je met een zwart- witfoto aardig goed wegwerken, zonder dat je hier veel aan doet qua fotobewerking.

 

 

IN DE PRAKTIJK

Want hoe werkt het eigenlijk? Tot 1935 bestond er nog niet eens kleurenfotografie en men groeide hier op met die nostalgische beelden. Dat verklaart waarom veel mensen dat gevoel van nostalgie beleven wanneer zij een beeld zien in zwart en wit. Door de lange historie met zwart- witfotografie, oude meesters die we alleen kennen door die specifieke zwart- witstijl en de fine-art fotografie (wat vrijwel nooit in kleur wordt gedaan) blijft deze fotografiestijl een exclusief tintje hebben. Toch maken maar weinig fotografen gebruik van deze stijl, wat eigenlijk heel jammer is. Als je er eens mee experimenteert kom je er namelijk al snel achter hoe leuk het is en hoe verrassend de resultaten kunnen zijn…

 

 

NABEWERKING

Feitelijk elk fotobewerkingsprogramma kent de optie om het beeld nadien om te zetten in zwart en wit. De meest eenvoudige wijziging levert dan een een nogal saaie, grijs getinte versie op van je foto en dat betekent dat je dan alsnog tijd en moeite zal moeten steken in het verder versterken van de contrasten van het zwart- wit.

Door het contrast op te voeren kun je een middelmatige zwart- witfoto verbeteren, waarvoor je gebruik kunt maken van Adobe Lightroom of Photoshop. Ik gebruik zelf altijd Adobe en vind dit een erg fijn programma om mee te werken. Het is duidelijk, vereist geen handleiding (waar ik een spuugje hekel aan heb en welke ik toch nooit gebruik…) en wijst feitelijk voor zich. Ideaal!

Je versterkt of verzwakt de hooglichten, schaduwen, lichte en donkere kleuren, helderheid en natuurlijk de contrasten. Nu lijkt het misschien alsof er daarmee niets heel blijft van het originele beeld, maar wees gerust (of niet te kritisch :-)), dat valt reuze mee. Vaak heeft een foto lang niet zoveel nodig om het net dat ietsje extra te geven.

Ook een mogelijkheid bij Adobe Lightroom de kleurverzadiging aanpassen, waarbij je dus niet gelijk alle kleur weghaalt, maar feitelijk alleen de verzadiging van de kleuren ‘onderuit’ haalt.

 

 

HET PROBEREN WAARD

Na het bezig zijn met deze blog en het oefenen ben ik er uit. Zwart- witfotografie is een hele leuke stijl binnen de fotografie en uitdagend om jezelf als fotograaf in te verdiepen. Zelf ben ik vastbesloten meer ermee te gaan doen en me daarbij meer te richten op straatfotografie en het fotograferen van mensen, juist vanwege de unieke beelden die je kunt maken van mensen die allemaal weer verschillend zijn.

Probeer je het ook eens?

 

 

Voor mij smaakte dit zeker naar meer! Ik geloof zeker dat er met straatfotografie én zwart- witfotografie nog veel te leren is en veel moois is vast te leggen en ben vastberaden me daar meer op te gaan richten de komende tijd.

Voor degenen onder jullie die zelf nieuwsgierig zijn zou ik zeggen, experimenteer erop los! Voor meer werk van fotograaf Tim Peperzak, ga naar zijn Website voor zijn portfolio.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *